2024-11 Duitsland, Frankfurt

Vanaf Keulen is het niet zo héél ver meer naar Frankfurt, en daar neemt een vriendin van ons deel aan de Discovery Art Fair, dus is het leuk om haar even te bezoeken in de hallen van de Frankfurter Messe.

Van Frankfurt zelf hebben we zeker niet alles gezien, want we waren er maar kort. Maar toch kregen we wel een aardige indruk: veel rijkdom (hoge kantorenflats aan straten die aan New York doen denken, winkelstraten met werkelijk alle 'grote namen' die we ooit zijn tegengekomen), ook veel armoede (grote aantallen zwervers tussen het treinstation en ons hotel, we raakten nog verzeild in de goede doelen voedselbedeling), en inderdaad, aan de rand van de stad, ook heel veel beurshallen. Toch lijkt ook hier het oude (nou ja, heropgeboude) centrum wel de moeite waard, en de ligging aan de Main is ook fraai.

Bij de foto's:

- links boven: hoogbouw bij de Frankfurter Messe

- middenboven: Schiller negeert hardnekkig het Central Business District

- rechtsboven: de 'Discovery Art Fair'

- linksonder: Frankfurt, Römerberg

- rechtsonder: Gallusanlage, CBD

 

2024-10 Duitsland, Keulen

Keulen ligt om de hoek, maar toch zijn we er nog nooit geweest (nou ja, een paar uur voor mijn werk ooit). Leuke bestemming voor een city-trip leek ons.

En inderdaad, dat viel helemaal niet tegen. Een goed hotel naast de Rijn, op loopafstand (ook langs de Rijn) naar het oude centrum. Nou ja, het nieuwe centrum, herbouwd volgens de oude bouwtekeningen, want in 1945 stond hier niet zo veel meer overeind, behalve dan de boven alles uittorende Dom die de oorlog verrassend goed had doorstaan.

Dat is meteen ook de meest indrukwekkende bezienswaardigheid van de stad, maar er zijn er meer: het Ludwig-museum met meer 20e-eeuwse kunst dan wij (in één sessie) aankunnen, een mooie beeldentuin, een kabelbaantje en imponerend brede brug (voor heel veel treinen en wat voetgangers en fietsers) over de rivier,
leuke winkelstraatjes en restaurants (waaronder vooral ook veel 'oer-Duitse'). Met het goede weer dat we troffen, een heerlijke bestemming voor een paar dagen. En je bent er zo.

 

Bij de foto's:

- linksboven: klassieke currywurst bij de 'Matrosen-Grill' in de haven.

- rechtsboven: de Hohenzollernbrücke, twee keer zo zwaar als ooit vanwege de hangslotenplaag.

- linksmidden: fantasiebouwwerk in het Skulpturenpark

- rechtsmidden: pop-art in het Ludwig museum

- linksonder: de Dom

- rechtsonder: onthoofde heilige in de Basilika St. Aposteln

 

2024-07 Duitsland, Dresden

Dresden is in Februari 1945 volledig plat gebombardeerd door de geallieerden, waarbij minstens 20.000 burgers zijn omgekomen. Het waarom van de operatie is altijd nogal omstreden gebleven, een echt militair doel had het in ieder geval niet.

Hoewel er van het centrum dus nauwelijks iets over was, heeft men (eerst in de DDR-tijd, maar ook daarna) de boel weer aardig heropgebouwd, een proces dat tot op de dag van vandaag nog doorgaat. Eigenlijk is dus alles wat je ziet ´nep´, maar dat vergeet je na een tijdje min of meer en dan wordt het toch een heel aangename stad, mooi gelegen langs de Elbe. Mooie musea, mooie kerken, en een volledig over-the-top gouden ruiterstandbeeld van ene Koning Augustus. En bovendien een uitstekend érg Duits avondmaal op het terras van het Taschenbergpalais.

 

Bij de foto's:

- linksboven: de Elbe

- rechtsboven: überkitch, de 'Goldener Reiter'

- linksmidden: museum Albertinum heeft teveel standbeelden voor een ruime opstelling

- rechtsmidden: de Frauenkirche, recent gerestaureerd voor vele miljoenen

- linksonder: Loes in het Zwinger Palast

- rechtsonder: Zwinger Palast (Kronentor)

2024-07 Duitsland, Lichterfeld (F60)

Op naar de F60, een mijnbouwmachine van 502 meter lang en 74 meter hoog, met tientallen wielen en miljoenen schroeven en bouten! De open mijn hier is al lang gesloten, en het meer dat erdoor is ontstaan is omgebouwd tot recreatiegebied met allerlei strandjes.

Het gevaarte is gebouwd in de tijd van de DDR, en was nét af toen Duitsland herenigd werd. De nieuwe (westerse) machthebbers besloten om het ding, na één jaar productie, af te danken. Dit alles wordt ons verteld door een voormalige werknemer (het lijkt Robbeneiland wel, waar een voormalige cipier je vol trots de vroegere cel van Nelson Mandela toont) die, vriendelijk maar ook wat brommerig, eindeloos veel weetjes over de machine met ons deelt. Natuurlijk alleen in het Duits, want hier komen toch vooral mensen met een zekere Ostalgie langs ('Dat konden we toch maar mooi in de DDR, machines bouwen!').

Het is een fascinerende klauterpartij van het ene uiteinde naar het andere, en weer terug, met mooie uitzichten op de omgeving en de onderdelen van de F60. Toch wel goed dat ze er (in ieder geval hier) mee gestopt zijn, want open mijnbouw is een drama voor het milieu.
 

2024-07 Duitsland, Leipzig

Sommige mannen hebben modeltreintjes op zolder, en ik heb iets met Duits industrieel erfgoed. Dus toen ik op het web ontdekte dat je een rondleiding kunt maken door de F60, de 'grootste verplaatsbare machine ter wereld', moesten we naar Lichterfeld, waar het ding staat opgesteld.
Aangezien dat heel ver naar het oosten ligt (tegen Polen aan zowat), besloten we om dan ook maar even Leipzig en Dresden te 'doen'.

Leipzig wordt omschreven als 'het nieuwe Berlijn', in de zin dat de rafelrandjes in de hoofdstad langzamerhand wel wat zijn gladgestreken, terwijl ze in Leipzig nog volop aanwezig zouden zijn. In het centrum merk je daar niet zo veel van, met mooi gerestaureerde oude gebouwen en grootse winkelcentra (om en om).

In de wijk Plagwitz zie je dat beter, met veel kraakpanden, graffiti, rare winkeltjes en een tot 'culturele hub' omgebouwde oude Baumwolspinnerei. We moesten wel constateren dat de creatieve types die hier voor reuring zouden moeten zorgen van uitslapen houden (in ieder geval op de dinsdagochtend dat wij er waren).

Via het wandelpad langs de oevers van het Karl Heine Kanal liepen we terug richting centrum. Dat kanaal ligt nogal verzonken, ver beneden straatniveau, en dus ben je, hoewel je door woonwijken loopt, volstrekt geïsoleerd van het rumoer op straat. Leuke wandeling. In het Museum der Bildenden Künste hebben we veel middeleeuwse schilderkunst bewonderd van Rogier van der Weyden, Lucas Cranach en anderen, met hier en daar een toefje moderne inbreng. 

Leuke stad wel, Leipzig.

Bij de foto´s:

- linksboven: Leipzig, Stein Palmen

- rechtsboven: Marktplatz 

- Linksmidden: Baumwolspinnerei, met (op andere momenten) volop culterele activiteiten

- Rechtsmidden: verbouwde pakhuizen langs de Elster

- Linksonder en rechtsonder:Museum der Bildenden Künste

Venetië, Biennale 2024, part 2

Op dag 2 is het tijd voor de expositieruimtes rondom het 'Arsenaal', een lange reeks mooi vervallen oude pakhuizen waar vroeger de oorlogsschepen en handelsvloot aanlegde. Veel video (degenen met 'pratende hoofden' slaan we sowieso over, want dat zijn eerder documentaires dan kunst), en veel kunst die 'de perfide rol van de blanke westerse man in de wereldgeschiedenis' aan de kaak stelt. Dat kán soms mooie kunst opleveren, maar het komt ook voor dat men alleen een idee of emotie heeft, en geen enkele vaardigheid om dat interessant vorm te geven. En het is ook jammer dat gee enkele kunstenaar kritiek heeft op Poetin, Xi of ander tuig. Beetje makkelijk, lui en wel zo veilig om altijd alleen de westerse democratiën de schuld te geven.

Toch zijn er ook wel pareltjes, de paviljoens van Turkije en Saoedi-Arabië bijvoorbeeld, en nog wel meer.

Eenmaal aangekomen bij de 'achteruitgang' van Arsenale Nord nemen we de vaporetto naar het nabijgelegen eiland Certosa. Daar is eigenlijk niets te doen (behalve her en der een speaker in het gras wegens een duits 'akoustisch kunstwerk'), maar dat maakt het nu juist leuk: een soort van natuurgebied midden in de lagune, met tussen de bomen door uitzicht op de kerktorens van Venetië en het Lido. Mooi tochtje.

Op onze laatste dag in Venetië maken we een (kleine) selectie uit de 100+ 'flankerende exposities' die er, náást de Biennale, ook nu te zien zijn (Volhouders zouden hier echt een maand lang elke dag kunst kunnen doen). Het vermelden waard zijn beeldhouwer Berlinde De Bruyckere in de (prachtig tegenover San Marco gelegen) kerk van San Giorgio Maggiore, de titanium beelden van Wallace Chan (begeleid met onderwatermuziek van Brian Eno) en de expositie in de San Lorenzo kerk, al is het ontwijde gebouw hier interessanter dan de toegevoegde kunst.

Al mt al een paar heerlijke dagen, en we zijn weer even volledig kunstdoof wegens overprikkeling.

Bij de foto's:
- Boven & midden: impressies van Het Arsenaal
  (middenrechts: het paviljoen van Saoedi-Arabië)
- linksonder: de kade van het Arsenaal
- middenonder: San Lorenzo
- rechtsonder: Maria met plu (een regelmatig terugkerend motief in de stad)

 

Venetië, Biennale 2024, part 1

Venetië staat, zoals elke twee jaar (nou ja, Covid en een wereldoorlogje nu en dan gooien wel eens roet in het ten...) weer in het teken van de Biennale, voor de 60e keer inmiddels. En zoals wel vaker willen we het zien, dus zijn we in Venetië. In Dorsoduro deze keer, in een hotel nabij de Accademia. De kamer is prima (althans, nadat we in de eerste nacht tegen een uur of drie de laatste mug hebben opgespoord en onschadelijk gemaakt), maar bij het ontbijtbuffet is het gezellig (te) druk.

Op de eerste dag 'doen' we de Giardini in het zuiden van de stad, een mooi lommerijk gebied waar het centrale paviljoen staat (gevuld met de keuze van de curator),
en ook veel 'traditionele' (lees 'westerse') landen hun eigen paviljoen hebben (vaak al een eeuw of langer). Een heerlijk gebied om zowat de hele dag rond te struinen, met kunst in alle soorten en maten (interessant maar onbegrijpelijk, saai, naief, intrigerend, gewoon mooi, etc). Zoals vaker is het Japanse paviljoen erg geslaagd. Yuko Mohri verkent daar de esthetiek van rottend fruit, en weet er, met behulp van elektroden ook geluiden en beweging aan te onttrekken. Heel fraai. De Duitsers gaan voor een soort kruising tussen science fiction en DDR-interieurs, bepaald unheimisch maar boeiend. Australië toont een grafisch indrukwekkende 'First Nation Family Tree' die, al dan niet fictief, 65.000 jaar terug gaat.
Al met al een heerlijke eerste dag, afgesloten met een oosters maal aan de gezellige Campo Santa Margherita.

Bij de foto's:
- linksboven: Zattere, met vrij hoog water
- rechtsboven: Zuid Korea toont een manga-achtige gollem
- linksmidden: Een Duits ruimteschip
- rechtsmidden: intrigerende kunst in het centrale paviljoen
- linksonder: de Amerikanen doen het in kleur
- rechtsonder: Een klein deel van de Australische 'First Nation Family Tree'

Zuid Afrika, part 10 (final)

Ons laatste verblijf ligt in Stellenbosch. Het duurde even om er te komen, want de touristische omweg die we hadden gepland via Sir Lowry's Pass en Franschhoek Pass bleek afgesloten wegens herstelwerkzaamheden, en daar kwamen we pas achter toen we de hekken op de weg zagen en Stellenbosch al bijna konden ruiken. Omdat er niet zoveel wegen zijn, moesten we 70 kilometer retour (over een route die ook al in onderhoud was en waar je dus niet zo snel kon (heen en terug)). Nou ja, Sir Lowry's Pass is mooi, en die hebben we dus kort na elkaar twee keer gedaan.

In Stellenbosch hebben we, na een mooie wandeling langs de 'Eerste Rivier', (wederom) het hardstikke leuke Rupert Museum bezocht, met veel beeldhouwwerk én veel schilderijen van Pierneef (Loes is fan). Om de hoek ligt Ya-Ya Coffee, onze favoriete koffiezaak hier in de buurt (of, nou ja, in heel Afrika). Wel is het zo dat alle gasten blank zijn en al het personeel zwart. Blijft ongemakkelijk (voor ons, verder lijkt iedereen het normaal te vinden).

Vandaag hebben we een ferme wandeling gemaakt op de Coetzenberg Mountain Trails (onderdeel van de Hottentots-Holland Mountain Area). Mooie uitzichten over de stad en over de omringende bergketens. En ook in de stad zelf is het leuk wandelen (vooral in Dorp Street & Church Street).

Morgen zwerven we nog wat rond in de buurt van Stellenbosch en Kaapstad, en aan het einde van de middag wordt het tijd om naar het vliegveld te gaan, voor onze nachtvlucht terug naar huis. Dus dit is de laatste post, en 'moeten' we een conclusie trekken: het was een heerlijke reis, met nieuwe ervaringen in de Karoo maar ook veel bekende mooie plekken aan begin en einde.

Bij de foto's:
- linksboven: Bavianen bij de Sir Lowry's Pass. Voorzichtig uitstappen dus (en niet met voedsel)
- rechtsboven: Cricket onder de rook van de Jonkersberg (Stellenbosch)
- linksmidden: Dorp Street, Stellenbosch
- rechtsmidden: Beeldhouwwerk in de Rupert Museum
- linksonder: Schilderijen van Pierneef in de Rupert Museum
- middenonder: Loes verdwaalt in de touristische spullen
- rechtsonder: versleten sportschoenen van Mandela, mét certificaat van echtheid, door een sneakershop tentoongesteld onder het motto 'the long walk to freedom'. 'S nachts gaan ze in de kluis, hebben we geconstateerd.

Zuid Afrika, part 9

Onze paar dagen Kaapstad zitten er op, en aangezien ons guesthouse een langdurige WIFI-storing had (en misschien nog steeds heeft), hebben we daar nog niets over laten horen. Maartens Guesthouse ligt in Sea Point, een leuke (en veilige, moet je er tegenwoordig weer bij zeggen) wijk met veel restaurants en een promenade die altijd gezellig druk is. Wel een flinke klim na het avondeten, want het pand ligt aan de voet van Signal Hill / Lion's Head, dus flink boven zeeniveau.

Toen we aankwamen vanuit Tulbagh stond er een enorm sterke wind, en was een wandelingetje langs de promenade meer dan genoeg om uit te waaien en jezelf af te matten. Maar de dagen daarna werd het rustiger. Eergisteren hebben we de lange tocht gemaakt naar het nationale park op het uiterste zuidpuntje van het continent (Kaap de Goede Hoop & Cape Point). Iedereen beklimt de heuvel met de 'oude' (grote) vuurtoren, dus daar was het goed druk. Maar de route eromheen die naar de verder naar het zuiden gelegen 'nieuwe' vuurtoren leidt, was zo goed als verlaten (op een atletisch ogend duo na dat al rennend met selfiestick voorbij kwam). Een prachtige tocht, ondanks de felle wind (die hier op het uiterste puntje van het continent altijd wel sterk is).

Op de terugweg was Kalk Bay een leuke stop (volgens onze host Maarten 'het Ubud van Zuid Afrika', voor wie dat wat zegt). Ik heb er zelfs een shirt gekocht (omdat ik niet voldoende schone spullen meer over had). Ook altijd leuk: Signal Hill, voor de uitzichten over de verschillende delen van Kaapstad (Bokaap, Central, Waterfront, Tafelberg, Lion's Head, Sea Point, Green Point) en de gestage stroom aan paragliders die hiervandaan vertrekt als het weer het toelaat.

Bij de foto's:
- linksboven: Kaap de Goede Hoop, het Waterloo van elke haarcoupe
- rechtsboven: Dias Point (Cape Point), eindpunt van onze wandeling
- linksonder: Het huistheater van Pieter-Dirk Uys, zuid afrikaanse theatermaker die ook in Nederland wel (een beetje) bekend is geweest, met zijn/haar alter ego 'Evita Bezuidenhout'. Het pand ligt in Darling (waar hij woont en wij langskwamen op weg naar Kaapstad). Het is een verbouwd treinstation en het heet nu 'Evita Se Perron'.
- rechtsonder: de megamiljoenenpanden aan Ocean View Drive in Sea Point / Fresnaye.

Zuid Afrika, part 8

Tulbagh wordt omgeven door een soort hoefijzer van hoge bergen, er is dan ook maar één toegangsweg tot het dorp. In 1969 is vrijwel alles hier in puin gelegd door een grote aardbeving (met gelukkig een gering aantal doden). Echter, alle fraaie huizen aan Church Street zijn in volle glorie herbouwd, en die straat ziet er dan ook fantastisch uit.

Gisteren hebben we een wandeling gemaakt over het terrein van de Murludi Fruit Farm, die een eindje tegen de hoefijzerberg op ligt. Een mooie wandeling, maar vrij pittig bij een temperatuur van tegen de 40 graden.... Vandaag hebben we het wat rustiger aan gedaan (terwijl ook de temperatuur wat beter te behappen was): een korte wandeling naar de 'Lookout Point' over Tulbagh, en 3 van de 4 musea waartoe ons ene ticket ons toegang verschafte. De 'Earthquake museum' had foto's van élk huis voor én na de aardbeving, en na renovatie (een beetje TMI), de 'Old Church Museum' had oude kerkspullen, en 'The Victorian House Museum' had veel schilderijen van een plaatselijk wereldberoemde kunstenaar.

In de middag hebben we een korte wandeling gemaakt in de omgeving van een lokale waterval (die het in dit seizoen overigens niet doet), en in de straten achter de hoofdstraat (waar niet veel te beleven is en de townships al snel opdoemen). Tulbagh is dus vooral mooi vanwege Church Street, en die hebben we nu een aantal malen op en af gelopen. Morgen naar Kaapstad.

Bij de foto's:
- linksboven: Murludi Fruit Farm
- rechtsboven: Loes heeft een nieuw vriendje bij Daphne's Restaurant (Theo)
- middenlinks: mobieltje delen
- middenrechts: zicht op Tulbagh vanaf de Lookout Point
- linksonder: de achterkant van Tulbagh
- rechtsonder: Old Church Museum

Zuid Afrika, part 7

Ook Montagu staat vol mooie Kaapse huizen. Op aanraden van onze gastvrouw hebben we een forse wandeling gemaakt beginnend op 'Piet se Pad' (zou een mooie stop geweest zijn voor het Pieterpad, maar ja). Advies is wel nodig: allerlei wandelingen in de buurt zijn afgesloten omdat enkele maanden geleden, vrij onverwacht, de kalm ogende Kogmanskloofrivier buiten zijn oevers is getreden en forse schade heeft aangericht aan huizen, tuinen, paden, etc. De 'Lovers Walk' die we eerder (natuurlijk) probeerden te doen is daar ook het slachtoffer van geworden. Overigens is het vandaag dan weer kurkdroog en 40 graden (zo'n tien graden meer dan normaal in deze tijd van het jaar), dus ook hier lijkt het klimaat 'stuk'.

De route van Montagu naar Tulbagh loopt via de fraaie Kogmanskloof Mountain Pass, en dan via nogal saaie dorpen als Ashton, Robertson en Worcester. je kunt er wel eindeloos veel wijnhuizen bezoeken, maar ja, hoeveel 'wine tastings' kan een automobilist aan in één ochtend? (antwoord: nul).

De Karoo Desert National Botanical Garden van Worcester leek ons een mooie tussenstop. Ze is gelieëerd aan de Kirstenbosch Gardens van Kaapstad, en díe zijn fenomenaal. Bij de gate volgde echter al snel de eerste domper ('restaurant is closed because of renovation') en de tweede (uit de alom tegenwoordige 'presentielijst' bleek dat wij, om elf uur, de eerste bezoekers van de dag waren). En inderdaad, de tuin zelf was ook dramatisch niet boeiend, dus waren we snel weer vertrokken. Deze gardens zijn binnenkort voorgoed dicht.

Gelukkig werd dit alles een stukje verderop goedgemaakt bij 'Bosjes', een landgoed waar je kunt overnachten, eten, wandelen en trouwen (in de futuristische trouwkapel). Wij kwamen voor
optie 2 & 3, en dat ging heel goed.

Inmiddels zijn we in Tulbagh, een dorp met één fantastisch mooie straat (Church Street), en verder een beetje scruffy. Ook hier in de omgeving kun je mooi wandelen, en dat gaan we doen.

Bij de foto's:
- boven: straatbeeld Montagu
- middenlinks: start van onze wandeling nabij de Kogmanskloof vanaf Piet Se Pad.
- middenrechts: zicht op Montagu tijdens de wandeling.
- linksonder: het terras van onze B&B in Montagu
- daarnaast (2x): de 'wedding chapel' van 'Bosjes'

Zuid Afrika, part 6

Zoals aangekondigd hebben we bij Oudsthoorn een struisvogelfarm bezocht, maar wel eentje waar je er niet op mag zitten (dat moest van de Lonely Planet). Een beetje vreemde ervaring: het complex bleek geschikt voor de ontvangst van busladingen struisvogelfans tegelijk, maar wij waren de enige twee bezoekers. Dat maakt het des te ongemakkelijker als je niet héééél hard moet lachen om de belegen grapjes van de (verder adequate) gids. De 'knuffelstruis' was ook niet in goeden doen, want het was paartijd maar ze mag (om voor ons onbekende redenen) dit jaar niet paren; het resulterende humeur zorgt ervoor dat knuffelen er voorlopig ook niet inzit. De 'nekmassage' daarentegen ging geheel volgens plan.

Vanaf Oudtshoorn is de Route 62 een mooie weg door de (kleine) Karoo, langs stoffige maar pitoreske nederzettingen als Calitzdorp, Ladismith & Barrydale. We zijn in alledrie uitgestapt om de omgeving te verkennen, en wat opvalt: er staan echt héél veel panden te koop. Naweeën van Corona?

Inmiddels zitten we in Montagu, in een B&B met prachtige tuin en terras. En de plicht roept (korte wandeling naar een door de B&B host aanbevolen restaurant).

Bij de foto's:
- linksboven: 'nekmassage' op Cango Ostrich farm
- rechtsboven: deze struis zag de camera aan voor voedsel. Niet vreemd: struisvogels zien álles aan voor voedsel, het is essentieel voor hun spijsvertering dat ze ook stenen eten bijvoorbeeld. Kijk, dat leer je dan allemaal op zo'n tour.
- middenlinks: een 'verenpaleis' in Oudtshoorn (uit de tijd dat struisvogelbaronnen goud verdienden met struisvogelveren, 19e eeuw tot aan 1914).
- middenrechts: een onverwachte sjoel (synagoge) in het museum van Oudtshoorn
- linksonder: Er worden in Oudtshoorn ook best veel struisplumeaus aangeboden (of ze ook verkocht worden is onbekend). Overigens: als de veren geverfd zijn (zoals bij al deze exemplaren) werken ze niet meer als plumeau (kijk: alweer die leerzame tour)
- rechtsonder: Loes bij de 'Ibisboom' van Montagu (waar je maar beter niet bij in de buurt kunt wonen, vanwege de stank)